Fasady od dawna przestały być jedynie ładnym opakowaniem budynku. Coraz częściej łączą w sobie wiele dodatkowych funkcji: produkują energię, kontrolują dopływ światła, wpływają na komfort we wnętrzach, a przy tym budują rozpoznawalność marki czy instytucji. W tym zestawieniu prezentujemy nowoczesne elewacje – wybrane realizacje ukończone w 2025 roku – w których fasada jest kluczowym medium architektury.
Dlaczego te realizacje są warte uwagi? Bo różnicę robią detale fasad – często niewidoczne dla odbiorcy: dobór systemu fasadowego, sposób rozwiązania połączeń, montażu, integracja instalacji, czy wreszcie kompatybilność stolarki z fasadą. To projekty, w których trzeba było osiągnąć konkretne parametry i jednocześnie utrzymać spójny obraz przy nietypowej geometrii, dużych przeszkleniach, prefabrykacji i integracji instalacji. Poniższe opisy potraktuj jak przegląd dobrze rozwiązanych problemów w temacie: nowoczesne elewacje, fasady i realizacje 2025.
Nowoczesne elewacje infrastruktury – Dworzec Warszawa Zachodnia (realizacja 2025)
Nowa odsłona Dworca Warszawa Zachodnia (proj. DWAA Architekci), oddana do użytku pod koniec listopada 2025 r. po pięciu latach modernizacji prowadzonej przy nieprzerwanym ruchu kolejowym, to monumentalny, wielopoziomowy port przesiadkowy, w którym szkło, beton i metal budują surową, czytelną estetykę i jednocześnie maksymalizują dostęp do światła dziennego. O architektonicznej tożsamości stacji przesądza zintegrowany dach przykrywający perony.
Metalowo-szklana konstrukcja o powierzchni ok. 35 500 m² jest wsparta na podporach w kształcie litery X i poprzecinana podłużnymi świetlikami, dzięki którym światło dociera na perony oraz do podziemnych przejść. To właśnie po tych świetlikach widać, jak detal staje się nośnikiem innowacji: zastosowano rozwiązania systemowe Aluprofu, dobierane i rozwijane pod kątem wymagań nietypowej geometrii i integracji fotowoltaiki.
Bazą dla świetlików był aluminiowy system słupowo-ryglowy MB-SR50NEI gwarantujący parametry techniczne kluczowe dla obiektu infrastrukturalnego (m.in. szczelność, wytrzymałość i odporność ogniową) oraz umożliwiający realizację przeszkleń dachowych o szerokim zakresie kątów nachylenia. W samych świetlikach użyto dwóch rozwiązań fasadowych: MB-SR60N oraz MB-SR100. Ten drugi, dzięki szerszym profilom, pozwolił ukryć elementy instalacyjne i okablowanie modułów BIPV w obrębie konstrukcji, co wyraźnie podnosi estetykę przeszklonego przekrycia.
Na dachu peronów zintegrowano indywidualnie zaprojektowane przeszklenia BIPV o łącznej powierzchni ok. 12 100 m² i mocy 1,1 MWp, mające pokrywać ok. 30 proc. zapotrzebowania energetycznego stacji. Szklane elewacje hali dworcowej, przejścia podziemnego i lokali komercyjnych budują wrażenie transparentności, a jednocześnie podkreślają skalę przedsięwzięcia.
Geometryczna elewacja w centrum miasta – Bernardyńska 4 (realizacja 2025)
W historycznym centrum Wrocławia wzniesiono elegancki budynek mieszkalny, idealnie wpisujący się w architektoniczny kontekst miasta. Kompleks został zaprojektowany przez Maćków Pracownia Projektowa, a inwestycja wyróżniona główną nagrodą w kategorii „budynek wielorodzinny nowy” w konkursie „Fasada Roku 2025”. Fasada czerpie inspiracje z wrocławskich tradycji architektonicznych, łącząc ekspresjonistyczne formy z gotycką materią.
Elewacje podzielono na prostokątne pola z dużymi przeszkleniami i głębokimi loggiami. Poziome betonowe gzymsy przesunięto na przemian pod kątem, motyw trójkątów i elementów ułożonych w jodełkę powtarza się w balustradach balkonów i okien. Pionowe akcenty stanowią wieloboczne słupy obłożone klinkierem, przypominające filary gotyckich kościołów.
Elewacja Bernardyńskiej 4 powstała z połączenia prefabrykowanych elementów i klinkieru. Firma Betard dostarczyła na plac budowy setki gotowych betonowych modułów: płyt balkonowych, gzymsów i elementów klatek schodowych. Każdy element miał indywidualnie zaprojektowaną geometrię, pochylenia i szczeliny odwadniające, a po prefabrykacji był barwiony w masie i piaskowany dla uzyskania fakturowanej, szorstkiej powierzchni ukazującej kruszywo. Dzięki takim metodom uzyskano spójny, czerwony odcień betonu.
Jako materiały fasadowe wykorzystano także elementy aluminiowe od firmy Aluprof. Stolarkę okienną i drzwiową dobrano z myślą o energooszczędności – mniejsze loggie wyposażono w okna MB-86, z kolei największe przeszklenia pod tarasami wykonano w systemie podnoszono-przesuwnym MB-77HS. Oba systemy są ze sobą kompatybilne, co pozwoliło zgrać zabudowę obu części budynku i utrzymać jednolitą estetykę elewacji.
Choreografia cienia – drewniana fasada Pawilonu Polski Expo 2025
Pawilon Polski na Expo 2025 w Osace jest dziełem duetu architektów – Alicji Kubickiej i Borji Martíneza z Interplay Architects. Obiekt stanął na wyeksponowanej narożnej działce, dlatego zaprojektowano go tak, by dało się go „czytać” z wielu kierunków.
Jego bryłę tworzy spiralny układ nakładających się, zakrzywionych ścian o zróżnicowanej wysokości: forma jest otwarta i dynamiczna, a wysunięte ku otoczeniu przedłużenia ścian są jak zaproszenie – wciągają zwiedzających do środka i zachęcają do obejścia pawilonu. Spiralna geometria nie jest tu przypadkowa: porządkuje trasę zwiedzania i buduje stopniowe doświadczenie odkrywania kolejnych przestrzeni, przy zachowaniu kontaktu wzrokowego z otoczeniem dzięki oknom doświetlającym ciągi komunikacyjne.
Fasada została wykonana wyłącznie z lokalnie pozyskiwanej sosny japońskiej. Łączy tradycyjny kunszt ciesielski z nowoczesnym sposobem projektowania, co daje w efekcie żywą fasadę zmieniającą wygląd w ciągu dnia dzięki grze cieni. Całość bazuje na rozwiązaniach modułowych, wykorzystujących zaledwie dwa typy elementów drewnianych, co pozwoliło dopasować system do spiralnej geometrii, a jednocześnie utrzymać jakość wykonania mimo napiętych terminów realizacji.
Duet drewna i szkła – nowoczesna elewacja CLT w siedzibie Sylva
Nowa, trzykondygnacyjna siedziba firmy Sylva w Wielu koło Kościerzyny na Kaszubach to przykład, jak połączyć technologię CLT z elewacją o bardzo wysokim udziale szkła bez utraty kontroli nad nasłonecznieniem. Biurowiec o powierzchni ok. 1500 m², zaprojektowany przez APA Wojciechowski Architekci i otwarty w grudniu 2025 r., jest jednym z pierwszych w Polsce obiektów wzniesionych w technologii CLT.
Generalnym wykonawcą była firma Allcon Budownictwo, za konstrukcję odpowiada Fort Polska, a za techniczny projekt elewacji – Studio Profil. W nowej siedzibie firmy Sylva wykorzystano materiały wyprodukowane przez inwestora: system CLT Hexapli, z którego wykonano ściany nośne i stropy, a nawet szyb windowy. Wykorzystanie betonu ograniczono do wykonania fundamentów i kondygnacji podziemnej.
Kluczowym elementem jest niemal w całości przeszklona fasada o powierzchni ok. 850 m², która celowo odsłania drewnianą strukturę budynku, budując wizerunek „lekkości” i ciepła materiału. Drewniane słupy fasadowe rozmieszczone co 1,4 m pracują jednocześnie jako stałe, pasywne osłony przeciwsłoneczne. Rozwiązanie to ogranicza przegrzewanie i olśnienie bez dodatkowych systemów ruchomych. W efekcie fasada tworzy oszczędną, minimalistyczną formę biurowca ściśle harmonizującą ze stonowanym kaszubskim otoczeniem.