Od 2025 roku Wigilia Bożego Narodzenia (24 grudnia) jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Zmiana wynika z nowelizacji przepisów i ma charakter trwały. Sprawdź, kogo dotyczą wyjątki, kiedy praca w Wigilię jest dozwolona oraz jaki dzień wolny należy się w zamian.
Wigilia dniem wolnym od pracy od 2025 roku
Ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw zakłada, że od 2025 roku Wigilia Bożego Narodzenia (24 grudnia) będzie dniem ustawowo wolnym od pracy.
Oznacza to, że w tym roku, aby mieć wolną Wigilię, nie trzeba brać urlopu. Możemy spokojnie, bez pośpiechu i wychodzenia do pracy, przygotować się do świątecznej kolacji. Zmiany w tym zakresie mają charakter trwały i odnoszą się do kolejnych lat kalendarzowych.
Podstawa prawna: zmiana ustawy o dniach wolnych od pracy
Zgodnie z tym przepisem w Ustawie z dnia 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy w art. 1 w pkt 1 dodaje się lit. ka. Jest to równoznaczne z tym, że do katalogu ustawowego dni wolnych od pracy został dołączony 24 grudnia, czyli Wigilia Bożego Narodzenia.
Nowelizacja wprowadzająca nowy dzień wolny od pracy obejmuje zmiany w kilku aktach prawnych, takich jak Kodeks pracy, Kodeks karny czy ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni.
Kto może pracować w Wigilię? Wyjątki w Kodeksie pracy
Nowe przepisy nie dotyczą wszystkich, są bowiem zawody i usługi, które muszą albo mogą pracować nawet w święta.
Zasady dopuszczalności pracy określa art. 15110 Kodeksu pracy. Państwowa Inspekcja Pracy przypomina w komunikacie, że „praca w niedziele i święta, w tym w Wigilię, jest dozwolona” w ściśle określonych sytuacjach. Należą do nich m.in.:
- w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
- w ruchu ciągłym,
- przy pracy zmianowej,
- przy niezbędnych remontach,
- w transporcie i w komunikacji,
- w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych,
- przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób,
- w rolnictwie i hodowli,
- przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności (np. szpitale, domy opieki społecznej, hotele, gastronomię, instytucje kultury).
Dzień wolny w zamian za pracę 24 grudnia
Jeżeli ktoś będzie musiał pracować 24 grudnia, pracodawca będzie musiał oddać inny dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego (najczęściej do 31 grudnia).
Jednocześnie Państwowa Inspekcja Pracy ostrzega, że „praca w Wigilię w innym przypadku, niż pozwala na to art. 15110 Kodeksu pracy, jest zakazana”. Nakaz pracy w tym dniu stanowi wykroczenie, za które grozi grzywna od 1000 do 30 000 zł.
Wigilia a handel: kiedy sklepy mogą działać?
Wolna Wigilia dotyczy również pracy w handlu, ale z pewnymi wyjątkami. PIP podaje, że zakaz nie dotyczy między innymi: stacji benzynowych, aptek, piekarni, cukierni, sklepów na dworcach, lotniskach, sklepów internetowych, placówek pocztowych, placówek handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu kwiatami, pamiątkami lub dewocjonaliami, prasą, biletami czy wyrobami tytoniowymi, rolniczego handlu detalicznego, sklepów prowadzących wyłącznie skup produktów rolnych, automatycznych punktów sprzedaży.
Zakaz pracy w handlu dotyczy nie tylko pracowników, ale też osoby zatrudnione w placówce handlowej na podstawie umów cywilnoprawnych.
Przedsiębiorca może natomiast sam stanąć za ladą. PIP wyjaśnia, że zakaz nie dotyczy samego przedsiębiorcy. Może on stanąć za ladą sklepu 24 grudnia, a co więcej może skorzystać z nieodpłatnej pomocy najbliższych – małżonka, dzieci czy rodziców. Warunkiem jest jednak, że na co dzień nie zatrudnia tych osób na etat czy umowę cywilnoprawną.
Zobacz również
Czy za 1 listopada 2025 roku przysługuje dzień wolny od pracy?
Sprawdź, czy za 1 listopada 2025 r. przysługuje dzień wolny od pracy i jak pracodawca powinien go wyznaczyć zgodnie z Kodeksem pracy.
Zarobkowanie w wakacje dla małoletnich
W świetle prawa małoletni mogą pracować, zarówno w wakacje jak i w roku szkolnym. Są na to dwa sposoby.
Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę – prawa i obowiązki stron
Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę – poznaj prawa pracowników i obowiązki obu pracodawców zgodnie z Kodeksem pracy.