Kontrola zwolnienia lekarskiego?

Autor: |Data publikacji:

Zdarza się, że pracownik nagle znika bez słowa, a do firmy wpływają jego zwolnienia lekarskie. Brak kontaktu pomiędzy stronami oraz przepływu jakichkolwiek informacji może powodować, iż pracodawca zaczyna nabierać podejrzeń co do faktycznej choroby podwładnego. A przecież, zgodnie z przepisami, zwolnienie lekarskie jest wydawane w celu doprowadzenia do jak najszybszej poprawy stanu zdrowia pracownika.

Tym bardziej, iż pracodawca nie widzi kodu choroby, a więc nie ma pojęcia, jaka jest sytuacja i co tak naprawdę dzieje się z daną osobą. Bywa również, że nie ma ani pracownika, ani zwolnienia. Jak to możliwe?

Otóż po pierwsze – system elektroniczny mógł nie zadziałać, lekarz mógł nie zaznaczyć odpowiedniego okienka, które sprawia, iż pracodawca widzi dane zwolnienie lub po prostu pracownik nie był jeszcze u lekarza. W szczególnych przypadkach, wynikających ze stanu zdrowia pracownika możliwe jest bowiem wystawienie zwolnienia lekarskiego nie od dnia wizyty czy dnia następnego, ale nawet na trzy dni wstecz. A to oznacza, iż przed podjęciem ostatecznej decyzji o wypowiedzeniu umowy pracownikowi lub o jego zwolnieniu dyscyplinarnym warto te trzy dni odczekać.

Jeżeli podejrzewamy, iż pracownik w czasie zwolnienia wykonuje pracę na rzecz innego podmiotu lub po prostu przebywa na urlopie (częste są również zwolnienia spowodowane remontem mieszkania), możemy takie zwolnienie skontrolować. Chodzi tu o sprawdzenie, czy pracownik wykorzystuje zwolnienie zgodnie z jego przeznaczeniem i czy w związku z tym słuszne jest pobieranie przez niego zasiłku chorobowego.

Kontroli zwolnienia może dokonać zarówno pracodawca, jak i Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co jest uzależnione od poziomu zatrudnienia w danej firmie i tego, kto wypłaca zasiłek chorobowy. W przypadku mniejszych podmiotów, zatrudniających mniej niż 20 osób, organem wypłacającym zasiłek i uprawnionym do przeprowadzenia kontroli jest ZUS. Chodzi tu oczywiście o wykorzystywanie zwolnienia zgodnie z jego celem. Pracodawca może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń z wnioskiem o przeprowadzenie takiej kontroli, podając jednocześnie powód, który go do tego skłonił.

Jak wygląda kontrola zwolnienia lekarskiego?

Istotne jest przede wszystkim, czy pracownik w czasie choroby przebywa w domu. Zwłaszcza, jeżeli na zwolnieniu lekarz zaznaczył adnotację, że chory powinien leżeć. Niestety, nie jest to takie proste i oczywiste – należy bowiem uwzględnić warunki życiowe pracownika. Jeżeli mieszka on samotnie, to i tak musi wyjść chociażby do sklepu po jedzenie. W grę wchodzi też często opieka nad dziećmi. Poza tym pracownik wcale nie musi w trakcie zwolnienia przebywać w domu – może przenieść się chociażby do kolegi, żeby uniknąć przebywania samemu w domu. Wszystkie aspekty należy wziąć pod uwagę i uwzględnić w trakcie ewentualnej kontroli. 

Jeżeli mimo wszystko przeprowadzona kontrola wykaże, iż dane zwolnienie było wykorzystywane niezgodnie z celem, pracownik traci prawo do zasiłku chorobowego. Również tego, który już otrzymał – w tej sytuacji wypłacone na rzecz danej osoby kwoty podlegają w całości zwrotowi. Nie jest to jednak jedyna możliwa kara dla niezdyscyplinowanego pracownika. Konsekwencje tzw. „lewego” zwolnienia mogą być bowiem dużo gorsze. Jeżeli działanie pracownika było celowe i zamierzone, a choroba symulowana, to sytuacja taka może być powodem zwolnienia dyscyplinarnego. W takim przypadku konieczne będą jednak dowody, potwierdzające celowość działań pracownika.

 

Zobacz również

Okres zasiłkowy ZUS. Zmiana od 2026 roku

Okres zasiłkowy ZUS. Zmiana od 2026 roku

Od 2026 roku ZUS inaczej nalicza okres zasiłkowy. Sprawdź, jak liczone jest e-ZLA wystawione w dniu, w którym pracownik wykonywał pracę.

Zmiany w formularzach ZUS od 1 maja 2026 r. – nowe druki DRA, RCA i pozostałe wzory

Zmiany w formularzach ZUS od 1 maja 2026 r. – nowe druki DRA, RCA i pozostałe wzory

Zmiany w formularzach ZUS od 1 maja 2026: nowe druki DRA i RCA, 23 zmienione wzory, zasady korekt oraz ryzyko odrzucenia dokumentów.

Składka wypadkowa od 1 kwietnia 2026 roku. Jakie stawki obowiązują pracodawców?

Składka wypadkowa od 1 kwietnia 2026 roku. Jakie stawki obowiązują pracodawców?

Sprawdź, jaka składka wypadkowa obowiązuje od 1 kwietnia 2026 roku, od czego zależy jej wysokość i kto musi samodzielnie ustalić stopę procentową.