Dyrektywa EPDB w najnowszej wersji wymaga, aby każde państwo członkowskie UE wdrożyło ją do prawa krajowego. Termin transpozycji upłynął 29 maja 2026 r. Ponadto Unia Europejska narzuciła również inne obowiązki, które obowiązują od tej daty.
Wymagania znowelizowanej dyrektywy EPDB po 29 maja 2026 r.
W dyrektywie EPDB (Energy Performance of Buildings Directive), nazywanej dyrektywą budynkową, określono harmonogram działań na rzecz dekarbonizacji i efektywności energetycznej. Jednym z pierwszych zaleceń w znowelizowanej wersji było wprowadzenie do 2025 r. zakazu dopłat do samodzielnych kotłów na paliwa kopalne. Z kolei do 29 maja bieżącego roku państwa członkowskie UE miały spełnić kilka istotnych wymagań.
1. Dostosować prawa krajowe do wymagań nowelizowanej EPDB.
2. Ujednolicić kategorie efektywności energetycznej zgodnie ze wskazaniami dyrektywy i zamieszczać je w certyfikatach charakterystyki energetycznej EPC. Zgodnie z EPC budynki muszą być opisywane w skali A-G. Klasa A oznacza obiekty zeroemisyjne, G to 15 proc. budynków o najgorszych wynikach w danym kraju.
3. Wprowadzić system paszportów renowacji.
4. Wykorzystywać energię słoneczną – nowe pozwolenia na budowę mają być uzależnione od tego, czy w projekcie budynku uwzględniono zoptymalizowane wykorzystanie energii słonecznej. Instalacje solarne mogą też być dodane później, pod warunkiem, że nie będzie to wymagało modernizacji konstrukcji budynku.
Polska nie dostosowała się do wymagań EPDB
Termin dostosowania prawa krajowego do wymagań znowelizowanej dyrektywy EPDB upłynął z końcem maja bieżącego roku. Polska znalazła się wśród tych państw, które nie wykonały tego zalecenia.
Aleksandra Stępniak, przewodnicząca zarządu stowarzyszenia Fala Renowacji, tak ocenia obecną sytuację:
Z końcem maja minął termin implementacji Dyrektywy ws. charakterystyki energetycznej budynków (EPBD). Dyrektywy unijne, co do zasady są aktami prawnymi, które nie wchodzą bezpośrednio do porządku prawnego państw członkowskich, tylko należy je wdrażać za pomocą krajowych aktów prawnych. Polska jest wśród 14 państw członkowskich (czyli ponad połowa), które nadal nie przesłały do komisji europejskiej Krajowego Planu Renowacji Budynków (KPRB) – strategicznego dokumentu, który ma określać mapę drogową dekarbonizacji krajowych zasobów budynkowych. Poza KPRB czekamy również na Rozporządzenie ws. metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej i klasy energetyczne dla budynków.
Kamienie milowe w działaniach dla klimatu
W ciągu najbliższych kilku lat państwa członkowskie UE muszą spełnić jeszcze kilka wymagań. Znowelizowana dyrektywa EPDB wskazuje kamienie milowe:
- emisja dwutlenku węgla w cyklu istnienia budynku – od 2026 r. dla nowych budynków o dużej powierzchni (min. 1 tys. mkw.) musi być obliczony potencjał globalnego ocieplenia (Global Warany w świadectwie charakterystyki energetycznej.ming Potential, GWP) w całym cyklu ich istnienia. GWP ma być wskaz
- zeroemisyjne budynki – od 2028 r. nowo wzniesione budynki publiczne muszą być zeroemisyjne. W przypadku pozostałych nowych obiektów obowiązująca datą jest 2030 r. Budynki niemieszkalne o najgorszych parametrach muszą zostać zmodernizowane tak, aby do 2030 r. co najmniej 16 proc. powierzchni użytkowej spełniało te wymogi, a do 2033 r. co najmniej 26 proc.
Termomodernizacja budynków w Polsce
Jednym z działań wpisujących się w zalecenia UE jest termomodernizacja budynków. Tutaj z kolei na polskim gruncie państwo oferuje różne programy dotacyjne. Wśród nich jest Czyste Powietrze, a o najnowszych zmianach w tym programie pisaliśmy TUTAJ.
Ofertę finansowania termomodernizacji ma NFOŚiGW. W roku 2026 planuje kilka działań związanych z poprawą efektywności energetycznej:
- szpitali – nabór wniosków w IV kwartale, program priorytetowy planowany do sfinansowania ze środków zgromadzonych na rachunku Funduszu Modernizacyjnego;
- wielorodzinnych budynków mieszkalnych na terenach wiejskich – nabór w II/III kwartale, finansowany z Funduszu Modernizacyjnego;
- budynków w zarządzie parków narodowych – w drodze konkursu, składanie wniosków od 1.09.
Jak zaznacza Aleksandra Stępniak:
Niezależnie od samego procesu implementacji dyrektywy EPDB, kompleksowa modernizacja budynków niesie za sobą szereg korzyści nie tylko środowiskowych, ale przede wszystkim społecznych i gospodarczych – jak nowe miejsca pracy, wzrost PKB, niezależność energetyczna czy niższe koszty eksploatacji budynków – czyli niższe rachunki dla każdego z nas. Na szczęście polski rząd, mimo że opóźniony we wdrażaniu dyrektywy, przynajmniej częściowo widzi potencjał z poprawy efektywności energetycznej, wprowadzając nowe programy wsparcia, jak te proponowane przez NFOŚiGW dla szkół, szpitali i budynków wielorodzinnych na terenach dawnych PGR-ów. Wciąż jednak brakuje holistycznego spojrzenia na zagadnienie i zrozumienie, że to międzyresortowy temat zahaczający poza ministerstwami środowiska czy technologii i rozwoju, również o resorty zdrowia, finansów, polityki społecznej.
Tagi
dyrektywa EPDBZobacz również
Popularność ciepłego montażu rośnie wraz z podwyżkami cen energii
Dostawcy systemów do montażu w warstwie ocieplenia odnotowali bardzo dobre wyniki w pierwszych pięciu miesiącach tego roku.
Ceny stolarki utrzymują się na tym samym poziomie w porównaniu do roku ubiegłego
Ceny stolarki w sieci PSB pozostała w kwietniu takie same, jak w roku ubiegłym. PSB podsumowało także rok i odnotowało wzrost o ponad 4 proc.
Ultracienka szyba zespolona – czy to nadal produkt niszowy?
Glas Trösch, Glaston i chińskie firmy widzą potencjał w rozwoju zespolenia trzyszybowego z ultracienką szybą o grubości 0,5 mm.
