Jakie lekcje dla stolarki otworowej płyną z kryzysu branży motoryzacyjnej?

Spadek marż, niepewność zamówień, rosnąca presja cenowa i walka o utrzymanie rentowności. Problemy, z którymi dziś mierzy się branża automotive, coraz częściej przypominają wyzwania znane producentom stolarki otworowej. Jakie wnioski płyną z doświadczeń sektora motoryzacyjnego dla naszego sektora? 

Dane za 2025 rok pokazują, że polska branża automotive¹ nadal pozostaje jednym z filarów krajowego przemysłu. Wartość produkcji sprzedanej wzrosła do 226,7 mld zł, czyli o 2,9 proc. rok do roku, a producenci części i akcesoriów zwiększyli przychody do 118,8 mld zł, notując wzrost o 4,3 proc. Jednocześnie coraz wyraźniej widać sygnały pogarszającej się kondycji sektora.

Eksport, mimo że nadal osiąga imponującą wartość 43,8 mld euro, zmniejszył się rok do roku o 3,73 proc. Szczególnie niepokoi sytuacja na rynku niemieckim, który pozostaje kluczowym kierunkiem sprzedaży dla polskiej branży motoryzacyjnej. W tym samym czasie zatrudnienie spadło o 1,4 proc., do 197,7 tys. osób², a średnie marże wielu firm obniżyły się do poziomów zagrażających ich rentowności³.

Prognozy również nie napawają optymizmem. W pierwszym kwartale 2026 roku eksport branży spadł o kolejne 10 proc., a sprzedaż na rynek niemiecki aż o 14,5 proc.⁴ Oznacza to dalsze ograniczenie aktywności produkcyjnej i pogłębianie problemów sektora. Coraz bardziej prawdopodobna staje się również kontynuacja redukcji zatrudnienia⁵.

Jakie wyzwania stoją przed branżą automotive?

Za nowe, a przy tym dramatyczne wyzwania stojące przed branżą, uważane są zwłaszcza:

• Zmiana charakteru współpracy z odbiorcami. Wieloletnie, stabilne kontrakty coraz częściej zastępowane są krótszymi zamówieniami, co wymusza większą elastyczność zarówno w zarządzaniu produkcją, jak i w organizacji całych łańcuchów dostaw.
• Wzrost znaczenia ceny kosztem długoterminowych relacji biznesowych. Zaufanie i wieloletnie doświadczenie we współpracy ustępują miejsca presji na obniżanie kosztów oraz poprawę warunków handlowych. W efekcie dostawcy coraz częściej konkurują między sobą ceną, w warunkach ograniczonego popytu i spadających marż.
• Poszukiwanie sposobów na wykorzystanie nadwyżek mocy produkcyjnych. Jednym z kierunków jest dywersyfikacja portfela klientów oraz wejście w nowe obszary działalności (np. przemysł zbrojeniowy).
• Funkcjonowanie w warunkach niepewności wymaga większej dyscypliny finansowej. Przy niskich marżach i rosnącym ryzyku szczególnego znaczenia nabiera zarządzanie płynnością oraz kapitałem obrotowym, czego konsekwencją jest m.in. rosnąca rola faktoringu i związane z nim koszty finansowe⁶.

Branża automotive a stolarka otworowa

Czy te wyzwania i ryzyka nie brzmią znajomo z punktu widzenia branży stolarki otworowej? Skojarzenia wydają się oczywiste, a podobieństwo obu sektorów jest trudne do przeoczenia.

Jaką inspiracją może być zatem dla branży stolarki otworowej sektor automotive? Przede wszystkim warto przyjąć, że kryzysy są nieodłącznym elementem życia gospodarczego. Oznacza to konieczność strategicznego myślenia, uważnej analizy rzeczywistości oraz szybkiego i systemowego reagowania na zmieniające się warunki rynkowe.

Skoro nawet prezes światowego lidera motoryzacji, firmy Toyota Motor Corp., Koji Sato, mówi o początku brutalnej walki o przetrwanie, która wymusza zmianę dotychczasowego sposobu myślenia o rynku⁷, podobną refleksję warto podjąć również w sektorze stolarki otworowej. Być może, zamiast opierać się wyłącznie na silnej pozycji eksportowej, bliskości kluczowych rynków, innowacyjności czy wieloletnim doświadczeniu, warto już dziś przygotowywać różne scenariusze rozwoju i stopniowo wdrażać zmiany, obejmujące także dywersyfikację portfela klientów oraz organizacji sprzedaży i dystrybucji.

Może warto wzorować się na branży automotive w zakresie zarządzania operacyjnego, planowania i monitorowania wyników, organizacji sprzedaży oraz wyznaczania jej priorytetów? Być może warto odważniej odchodzić od utartych branżowych schematów, pamiętając o podobieństwach między sektorem motoryzacyjnym a branżą stolarki – skali działania, powtarzalności procesów i dużym uzależnieniu od rynków eksportowych.

Może warto również zweryfikować dotychczasowe dogmaty biznesowe i priorytety, stawiając na racjonalne decyzje oraz myślenie oparte na różnych scenariuszach rozwoju?

Może warto również mocniej podkreślać, zwłaszcza w rozmowach z interesariuszami, jak duże znaczenie dla produkcji potokowej ma pewność dostaw komponentów, niezależna od zakłóceń w łańcuchach logistycznych wynikających z ponownej alokacji produkcji do Europy? Warto także szacować skalę utraconej sprzedaży wynikającej z oddalenia od źródeł zaopatrzenia oraz wyższych kosztów i mniejszej sprawności logistyki⁸.

Automotive jako źródło inspiracji dla branży stolarki

Doświadczenia branży automotive stanowią cenną lekcję dla każdego decydenta gospodarczego i potwierdzają, że w biznesie nic nie trwa wiecznie. Dekady przewagi technologicznej i innowacyjnej, przywiązanie do siły marki czy wiara w znaczenie narodowych resentymentów przez lata usypiały czujność europejskich producentów. Tymczasem wejście chińskich producentów skutecznie zmienia układ sił na rynku, niezależnie od dyskusji dotyczących jakości czy niezawodności ich produktów. Poza segmentem premium to właśnie cena coraz częściej decyduje o wyborach europejskich konsumentów. Nie brakuje nawet opinii, że chiński samochód jest dziś jedynym naprawdę oryginalnym produktem na rynku motoryzacyjnym.

Może zatem również w branży stolarki otworowej warto uważnie przeanalizować doświadczenia polskich i europejskich firm sektora automotive? To może być cenna i pouczająca lekcja.

Przypisy:

¹ W niniejszym artykule pojęcie „automotive” odnosi się do całego sektora motoryzacyjnego – obejmującego projektowanie, rozwój, produkcję i montaż pojazdów oraz wytwarzanie części, komponentów i technologii. Branża ta, ze względu na skalę działalności, wysoki poziom organizacji procesów i rozwinięte systemy zarządzania, od lat stanowi punkt odniesienia dla innych sektorów przemysłu, w tym również producentów stolarki otworowej. Zob. B. Misurek, Branża automotive – czym jest i na czym polega jej specyfika (2026); raport SDCM, Branża motoryzacyjna w Polsce 2024/2025. Liczby. Podsumowanie. Analizy (2025).     

² J. Piszcz, Przemysł motoryzacyjny w Polsce 2025 – podsumowanie, 20.05.2026; zob. także P. Krzyżanowski, Niemiecki sektor motoryzacyjny czeka fala zwolnień. Do 2035 roku zniknie 225 tys. miejsc pracy, 15.05.2026.

³ A. Woźniak, Branża motoryzacyjna na krawędzi. Ratunkiem na przyszłość zbrojeniówka, „Rzeczpospolita”, 7.04.2026.

⁴  K. Wojciechowicz, Eksport polskiego przemysłu moto spadł aż o miliard euro. Sytuacja branży pozostaje złożona, 1.07.2026.

⁵ B. Michalik, W tej branży co trzecia firma planuje zwolnienia. Mocny sygnał ostrzegawczy, Business Insider, 26.05.2026.

⁶ T. Klek, Aż 96 proc. firm z branży automotive odczuło tę zmianę. Koniec z bezpiecznymi kontraktami, 30.06.2026.

⁷ Toyota bije na alarm. Nadchodzi walka o przetrwanie w branży motoryzacyjnej, Polski Przemysł, 30.03.2026.

⁸ Dane dotyczące zakłóceń w światowych łańcuchach dostaw i wzrostu kosztów transportu morskiego w związku z sytuacją geopolityczną na Bliskim Wschodzie.