Projekt nowych Warunków Technicznych, określanych jako WT 2026, pokazuje kierunek, w którym budownictwo będzie coraz mocniej skupione na efektywności energetycznej, ograniczaniu strat ciepła oraz właściwym projektowaniu detali.
Na moment przygotowania tego artykułu nowe przepisy pozostają projektem, dlatego ich ostateczny kształt może się jeszcze zmienić. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje, że projekt ma między innymi aktualizować, upraszczać i doprecyzowywać część obecnych regulacji oraz dostosowywać je do współczesnych technologii stosowanych w budownictwie.
Więcej informacji dotyczących kierunku zmian znajduje się w projekcie nowych Warunków Technicznych przygotowanym przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Dla producentów nie będzie to wyłącznie kwestia dostosowania pojedynczych parametrów produktowych. Coraz większego znaczenia nabiera sposób, w jaki dany wyrób funkcjonuje w całym budynku i jak zostaje połączony z pozostałymi elementami przegrody.
W przypadku stolarki dobrze widać to na przykładzie strefy okna. Same parametry ramy czy pakietu szybowego nie przesądzają jeszcze o jakości całego rozwiązania. Znaczenie mają również miejsce montażu, sposób uszczelnienia, relacja z warstwą izolacji, strefa podokienna oraz rozwiązania przewidziane wokół stolarki.
Obecne przepisy wymagają szczelności, ale nie
określają granicy dla samego złącza
Obowiązujące Warunki Techniczne wskazują, że połączenia okien z ościeżami należy projektować i wykonywać pod kątem osiągnięcia całkowitej szczelności na przenikanie powietrza.
Jednocześnie przepisy określają konkretne parametry przepuszczalności powietrza dla samych okien i drzwi balkonowych. Dla budynków niskich, średniowysokich i wysokich przy ciśnieniu równym 100 Pa wymagania odpowiadają klasie 3, a w przypadku budynków wysokościowych klasie 4.
Określono również zalecane poziomy szczelności całych budynków.
Brakuje jednak liczbowego kryterium odnoszącego się bezpośrednio do infiltracji powietrza przez samo połączenie okna z ościeżem.
„Do tej pory przepis wymagał całkowitej szczelności połączenia okna z murem, ale nie podawał granicznej wartości infiltracji dla tego złącza. Z punktu widzenia wykonawcy jest to problem, ponieważ wiadomo, jaki jest cel, ale nie ma wartości, która jednoznacznie pozwala ocenić prawidłowość wykonanej pracy.” – Jarosław Wiczuk, Dyrektor Sprzedaży Polska ISO-Chemie
Projekt nowych Warunków Technicznych zmierza w stronę doprecyzowania tego wymagania.
Według informacji przekazanych przez ISO-Chemie projekt przewiduje wprowadzenie konkretnego współczynnika infiltracji powietrza dla połączenia okien z ościeżami.
Pierwotnie wskazano wartość nie większą niż 0,3 m³/(m·h·daPa²/³). ISO-Chemie w toku konsultacji społecznych postulowało zmianę tego parametru do 0,1 m³/(m·h·daPa²/³). Jak informuje firma, uwaga została uwzględniona.
Nadal jest to jednak element projektu. Dopiero publikacja finalnego rozporządzenia pozwoli potwierdzić, jaka wartość znajdzie się w obowiązujących przepisach.
„Niezależnie od ostatecznej wartości samo wprowadzenie mierzalnego kryterium dla połączenia okna z ościeżem oceniam pozytywnie. Wykonawca będzie wiedział, gdzie znajduje się granica dopuszczalności, a wymaganie będzie można zweryfikować znacznie bardziej jednoznacznie niż obecnie.” – Jarosław Wiczuk, Dyrektor Sprzedaży Polska ISO-Chemie
Szczelność i montaż coraz bardziej wpływają na cały detal
ISO-Chemie od lat rozwija produkty przeznaczone do montażu i uszczelniania stolarki.
Wśród nich znajdują się między innymi systemy ISO-TOP WINFRAMER TYP 1 i TYP 3, przeznaczone do montażu okien w zewnętrznej warstwie izolacji, oraz wielofunkcyjna taśma ISO-BLOCO HYBRATEC.
Rozwiązania te zostały sklasyfikowane przez Passive House Institute jako certyfikowane komponenty do zastosowania w budownictwie pasywnym.
Jak podkreśla Jarosław Wiczuk:
„Możemy zastosować stolarkę o bardzo dobrych parametrach, ale jej potencjał trzeba jeszcze prawidłowo przenieść na gotowy budynek. Sposób osadzenia okna, jego uszczelnienie oraz połączenie z warstwą izolacji mają realne znaczenie dla funkcjonowania całej przegrody.”
Coraz większą rolę odgrywa więc nie tylko sam produkt, ale również wiedza o tym, jak powinien zostać zastosowany.
ISO-Chemie prowadzi szkolenia oraz praktyczne pokazy montażowe, także bezpośrednio na placach budowy, gdzie rozwiązania można konfrontować z rzeczywistymi warunkami wykonawczymi.
Strefa okna nie kończy się na połączeniu ramy z murem
Regulacje dotyczące szczelności dobrze pokazują szerszy kierunek zmian. Coraz dokładniej analizowane są parametry stolarki, jej połączenie z konstrukcją budynku oraz materiały montażowe.
Wokół okna pozostają jednak kolejne elementy wymagające skoordynowania.
Jednym z nich jest strefa podokienna.
RAILING od wielu lat zajmuje się produkcją parapetów zewnętrznych i obserwuje problemy związane z ich montażem bezpośrednio u producentów stolarki, wykonawców i klientów.
„Budownictwo bardzo się zmieniło. Mamy coraz lepszą stolarkę i coraz lepsze materiały montażowe. Z naszej perspektywy sam montaż parapetu zewnętrznego nie rozwijał się jednak równie dynamicznie. Pękająca elewacja, zacieki czy problemy z późniejszym demontażem parapetu były tematami, które powtarzały się w rozmowach z wykonawcami. Dlatego zaczęliśmy szukać innego sposobu rozwiązania tej strefy.” – Andrzej Twardowski, właściciel RAILING
Efektem tych prac jest System SMART do montażu parapetów zewnętrznych.
System pozwala przygotować strefę pod późniejszy montaż parapetu na wcześniejszym etapie prac. Sam parapet może zostać zamontowany również po wykonaniu elewacji, a w razie potrzeby zdemontowany bez ingerencji w jej powierzchnię.
Rozwiązanie występuje w wariantach pozwalających na zastosowanie między innymi z ciepłym parapetem, adapterami lub kątownikami.
System SMART wpisuje się w podobny kierunek myślenia: strefa okna powinna być zaplanowana wcześniej, a nie rozwiązywana dopiero wtedy, gdy kolejna ekipa pojawia się na budowie.
Nad stolarką trzeba przewidzieć miejsce na osłonę
Strefa okna obejmuje również rozwiązania znajdujące się powyżej i po bokach stolarki.
Rosnące znaczenie ochrony budynków przed przegrzewaniem sprawia, że coraz częściej projekt wymaga wcześniejszego uwzględnienia zewnętrznych osłon przeciwsłonecznych.
RAILING nie produkuje kompletnych żaluzji fasadowych. Firma działa w tym obszarze jako systemodawca.
Jednym z rozwijanych rozwiązań jest system żaluzji fasadowych RAFF-R, obejmujący między innymi skrzynki, prowadnice i elementy konstrukcyjne przeznaczone do zabudowy żaluzji.
Z punktu widzenia projektowego oznacza to konieczność wcześniejszego przewidzenia miejsca na kasetę, sposobu montażu prowadnic oraz relacji tych elementów z warstwą ocieplenia i elewacją.
Różni producenci, jeden detal
Współpraca RAILING i ISO-Chemie dobrze pokazuje, jak różne obszary produktowe spotykają się wokół jednego otworu okiennego.
ISO-Chemie koncentruje się na montażu i uszczelnieniu stolarki. RAILING rozwija między innymi rozwiązania w strefie podokiennej i systemy do zabudowy osłon fasadowych.
Z punktu widzenia projektanta i wykonawcy podział na poszczególnych producentów ma jednak drugorzędne znaczenie. Na budowie wszystkie te produkty spotykają się w jednym detalu i muszą ze sobą współpracować.
Dlatego wartość mają spotkania, podczas których producenci, projektanci i wykonawcy mogą skonfrontować założenia produktowe z praktyką.
RAILING uczestniczy między innymi w organizowanych przez ISO-Chemie piknikach branżowych, podczas których montaż odbywa się bezpośrednio na realizowanej inwestycji.
„Bardzo dużo naszych rozwiązań zaczyna się od rozmowy z klientem. Spotkanie z monterem czy producentem często pokazuje coś, czego nie widać na etapie samego projektu. Dlatego takie wydarzenia są dla nas ważne nie tylko sprzedażowo. To również konkretne informacje, które później wykorzystujemy przy dalszym rozwoju produktów.” – Wiktoria Twardowska-Molata, RAILING
Nowe przepisy zmieniają również rolę producenta
Rozwój produktu wymaga czasu. Potrzebne są projekty, testy, dokumentacja techniczna oraz konsultacje z osobami, które później będą dane rozwiązanie projektować lub montować.
Dlatego analiza konsekwencji nowych przepisów powinna rozpoczynać się wcześniej, jeszcze zanim zaczną obowiązywać.
Nowe Warunki Techniczne są dobrym przykładem takiej zmiany. W obszarze połączenia okna z ościeżem projekt zmierza od ogólnego wymagania dotyczącego szczelności w stronę konkretnego, mierzalnego parametru.
Jeżeli takie rozwiązanie znajdzie się w finalnej wersji przepisów, będzie oznaczało większą możliwość weryfikowania jakości wykonanego złącza, ale również większą odpowiedzialność wszystkich uczestników procesu: projektanta, producenta materiału oraz wykonawcy.
Podobnego podejścia wymagają inne obszary strefy okna, nawet jeśli nie są bezpośrednio objęte tym samym parametrem prawnym.
Dla producentów coraz ważniejsze staje się więc nie tylko to, jaki produkt trafia do oferty, ale również gdzie, kiedy i w jaki sposób powinien zostać uwzględniony w projekcie.
WT 2026. Projekt nadal wymaga obserwacji
Proces legislacyjny dotyczący nowych Warunków Technicznych nadal trwa. Do czasu publikacji finalnego rozporządzenia trzeba więc wyraźnie rozróżniać projektowane rozwiązania od wymagań już obowiązujących.
Dotyczy to również współczynnika infiltracji powietrza dla połączenia okna z ościeżem.
Jedno jest jednak widoczne już dziś: rośnie znaczenie prawidłowo zaprojektowanego, mierzalnego i możliwego do zweryfikowania detalu.
A to oznacza, że producenci, projektanci i wykonawcy będą musieli coraz częściej patrzeć na strefę okna nie przez pryzmat pojedynczych produktów, ale jako na jeden współpracujący ze sobą układ.
Więcej informacji o Systemie SMART, systemach do żaluzji fasadowych oraz innych rozwiązaniach dla strefy okna można znaleźć w Akademii RAILING.
