W 2026 roku zakończył się okres przejściowy CBAM i zaczęły obowiązywać docelowe zasady unijnego mechanizmu rozliczania emisji CO₂ związanych z importem. Dla importerów oznacza to istotne zmiany w wymaganiach dotyczących tzw. podatku od emisji.
Obowiązkowe opłaty za emisje CO₂
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) jest regulowany przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956. Jest to unijny mechanizm dostosowywania ceł na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂. Po zakończeniu okresu przejściowego importerzy są zobowiązani do uiszczania opłat za emisje wbudowane. Nie dotyczy to towarów w tranzycie (niewprowadzanych do obrotu w UE), pod pewnymi warunkami towarów pochodzących z krajów objętych pełną integracją z EU ETS (obecnie są to: Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria) oraz przesyłek o wartości poniżej 150 euro.
W 2026 roku koszt certyfikatów CBAM jest ustalany na podstawie średniej kwartalnej cen aukcyjnych EUA z każdego z czterech kwartałów. Ma to zastosowanie do emisji z importu w danym kwartale. Począwszy od 2027 r. koszt będzie oparty na średniej tygodniowej cenie aukcyjnej uprawnień.
Najważniejsze wymagania w systemie CBAM
- zwolnienie masowe: import towarów CBAM o masie netto do 50 ton rocznie jest zwolniony z obowiązków sprawozdawczych i finansowych (dotyczy to stali i żeliwa oraz aluminium);
- zakup certyfikatów: jest obowiązkowy, certyfikaty za import w całym 2026 r. będą nabywane w roku 2027.
- deklaracje i umorzenie certyfikatów: obowiązuje wymóg rocznego raportowania, sprawozdania i deklaracje za poprzedni rok kalendarzowy należy składać w terminie do 30 września roku kolejnego;
- rejestracja: importerzy towarów CBAM mają obowiązek posiadania statusu upoważnionego zgłaszającego.
Ważne daty
- 5 października 2026 – publikacja ceny certyfikatu CBAM za III kwartał 2026;
- wrzesień 2026 r. – Parlament Europejski ogłosi swoje stanowisko na temat rozszerzenia zakresu certyfikatów o wyroby przemysłowe o wysokiej zawartości stali lub aluminium (ok. 79 proc.);
- 4 stycznia 2027 – publikacja ceny za IV kwartał 2026;
- 1 lutego 2027 r. – rusza sprzedaż certyfikatów CBAM na platformie systemowej;
- 30 września 2027 r. – ostateczny termin na złożenie pierwszej rocznej deklaracji i umorzenie certyfikatów.
- 1 stycznia 2028 r. do zakresu CBAM zostanie dodanych 180 produktów z niższego szczebla łańcucha wartości.
Podstawowe obowiązki importera
Importer musi mieć status upoważnionego zgłaszającego CBAM (CBAM authorized declarant). Aby uzyskać status należy złożyć wniosek do KOBiZE (Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami).
Importer oraz bezpośredni przedstawiciel celny (działający we własnym imieniu) rozliczają certyfikaty z rzeczywistymi emisjami.
Obowiązek raportowania dotyczy każdego importu towarów z listy CBAM, niezależnie od częstotliwości. Kary za błędy lub brak raportowania nakłada KOBiZE. W przypadku braku zakupu i umorzenia certyfikatów odpowiadających emisjom wbudowanym kara wynosi 100 euro za każdą niezgłoszoną tonę CO₂. Stawki są waloryzowane o wskaźnik inflacji UE. importer ponosi też koszt uregulowania zaległych certyfikatów. Oprócz tego urząd celny może odmówić odprawy towarów, a firma ryzykuje utratę statusu upoważnionego zgłaszającego.
Zobacz również
Inwestycja w nowoczesną produkcję w WM Glass
WM Glass zwiększa powierzchnię produkcyjną i magazynową. Inwestycja w Bartoszycach warta jest ponad 4,4 mln zł.
Grupa Alutech zniknie z polskiego i unijnego rynku
Alutech wycofuje się z polskiego rynku ze względu na sankcje UE dotycząca handlu aluminium. Firma dostarczała m.in. systemy do rolet.
W fabrykach Peteckiego wciąż produkuje się stolarkę, ale już pod inną marką
Grupa Petecki, obecnie z nowym właścicielem, wciąż produkuje stolarkę, ale pod nową nazwą. Firma spłaca i rozmawia z wierzycielami.
